Për punëtorët emigrantë në Dubai, një kurs falas për menaxhimin e stresit ofron vetëm një moment të shkurtër qetësie. Ata përballen çdo ditë me vështirësi të shumta si borxhet, vetmia dhe orët e gjata të punës. Në muajt e fundit, këtyre problemeve u është shtuar edhe frika nga sulmet me raketa në rajon. Ky kombinim i presioneve e bën jetën e tyre edhe më të rëndë dhe të pasigurt
Një të diele në mëngjes, së fundmi, Laxmi Parekh qëndronte nën një tavan të ulët, të ndriçuar nga drita të zbehta neoni që pulsonin vazhdimisht, në mensën e një kompleksi banimi në Dubai. Përballë saj ndodhej një grup punëtorësh - bojaxhinj, marangozë dhe elektricistë - të cilëve ajo duhej t’u mbante një trajnim mbi menaxhimin e stresit.
“Cili prej jush e di se çfarë ka ndodhur këtu gjatë 43 ditëve të fundit?”, pyeti zonja Parekh, 59 vjeçe, e cila punon si vullnetare për organizatën jofitimprurëse “SmartLife”.
“Situatë lufte”, bërtiti dikush nga rreshti i parë.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoQë nga fillimi i luftës mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit më 28 shkurt, Irani kishte lëshuar më shumë raketa dhe dronë drejt Emirateve të Bashkuara Arabe se ndaj çdo vendi tjetër. Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Emirateve, si pasojë e këtyre sulmeve kishin humbur jetën të paktën 10 civilë dhe ishin plagosur rreth 230 të tjerë. Shumica e viktimave dhe të plagosurve ishin punëtorë emigrantë, ashtu si burrat e mbledhur në atë mensë të thjeshtë, ku tingulli i pjatave metalike dhe lugëve që përplaseshin dëgjohej teksa zonja Parekh fliste.
Prej dy vjetësh, ajo organizon çdo javë seminare për shëndetin mendor në konviktet ku jetojnë punëtorët emigrantë në Dubai. Përveç punës së saj të përditshme si specialiste e teknologjisë së informacionit, ajo ia kushton kohën e lirë organizatës “SmartLife”, e cila ofron kurse falas të gjuhës angleze, programe mentorimi dhe aktivitete sociale për komunitetet e punëtorëve me profesione krahu. Një pjesë e madhe e financimit të organizatës vjen nga kompanitë që punësojnë këta punëtorë dhe nga kompanitë e transfertave financiare që ndihmojnë në dërgimin e parave te familjet e tyre në vendlindje.
Në muajin mars, gjersa konflikti në rajon po përshkallëzohej, zonja Parekh filloi t’i përshtaste trajnimet e saj duke përfshirë diskutime edhe rreth luftës.
“Sa prej jush kanë frikë?”, pyeti ajo rreth 40 burrat e mbledhur në sallë, shumica prej tyre nga India, Pakistani dhe Nepali.
Menjëherë dhoma u mbush me kundërshtime. U dëgjuan të qeshura nervoze, zëra të mbivendosur dhe mohime të forta.
“As edhe për një minutë”, tha njëri.
“Nuk duhet ta lejosh frikën të të kontrollojë”, tha një tjetër.
“Frikë nga çfarë?”, pyeti dikush tjetër.
Shumë prej këtyre punëtorëve kishin kaluar edhe më parë periudha të vështira në jetë: borxhe, papunësi, trazira politike dhe fatkeqësi klimatike. Pasojat e luftës ishin vetëm një stres shtesë në jetët e tyre, të cilat tashmë ishin të mbushura me vështirësi.
“Jemi këtu për të fituar para”
Gjatë sesioneve të saj, zonja Parekh përpiqej t’u jepte këshilla praktike për të përballuar ankthin: të merrnin frymë ngadalë dhe në mënyrë të kontrolluar gjatë sirenave të alarmit, të ruanin rutinën e përditshme dhe të komunikonin me qetësi me familjet e shqetësuara që i prisnin në shtëpi.
“Po, do të dëgjojmë shpërthime, copëza metali mund të bien diku, mund të shihni tym”, tha ajo. “Por mendoni sikur të ishte një film indian. Plumbi i një të keqi ndalet nga plumbi i një të miri. Pikërisht kjo po ndodh edhe në qiellin mbi ne”.
Megjithatë, pavarësisht se mësuesja e tyre përpiqej t’i qetësonte dhe burrat përpiqeshin të tregonin forcë, lufta po linte gjurmë të dukshme tek ata.
Që nga dita e parë e konfliktit, kur kishte parë një top zjarri të shpërthente në qiell pasi një raketë ishte neutralizuar mbi kokën e tij gjatë rrugëtimit javor për të bërë pazar, Ramapathi Sharma, 48 vjeç, marangoz nga qyteti indian Gorakhpur, tha se kishte filluar të vuante nga pagjumësia.
Ai shtrihej në shtrat pa mundur të flinte dhe mendimet i shkonin vazhdimisht te tre fëmijët e tij. Mendonte veçanërisht për djalin më të vogël, i cili ishte në klasën e nëntë, por edhe për premtimin që i kishte bërë vëllait të tij në çastet e fundit të jetës: se do të kujdesej për familjen e tij.
Herë pas here, zhurma e ulët e avionëve luftarakë që patrullonin në qiell dëgjohej si një gjëmim i largët. Tingujt e fortë bënin që dritaret e dhomës të dridheshin, ndërsa menjëherë pas tyre dëgjohej cicërima e çrregullt dhe e frikësuar e zogjve. Më shumë se një herë, ai kishte menduar seriozisht të largohej nga puna pas 22 vjetësh qëndrimi në Emiratet e Bashkuara Arabe.
“Sigurisht që kam frikë”, tha Sharma.
Por frika e tij nuk lidhej aq shumë me atë që mund t’i ndodhte vetë atij. Shqetësimi më i madh ishte për ata që vareshin prej tij.
Ai u kthye nga shoku i tij prej më shumë se njëzet vjetësh, Gopal Sharma, 47 vjeç, nga qyteti indian Siwan, i cili punonte si përgjegjës ekipi në të njëjtën kompani dhe ishte ulur pranë tij.
“Nëse na ndodh diçka këtu”, e pyeti ai, “si do të mbijetojnë familjet tona”?
“Pyetja e vërtetë, vëlla”, iu përgjigj Gopal Sharma, i cili nuk ka lidhje familjare me Ramapathi Sharmën, “është nëse edhe po të kthehemi në shtëpi, kush do të na japë një punë që paguan aq sa fitojmë këtu?”
Një numër i panjohur punëtorësh emigrantë në të gjithë Emiratet e Bashkuara Arabe po bënin të njëjtat llogari në mendjen e tyre: pavarësisht sa e rëndë mund të bëhej lufta, a kishin ata mundësi financiare të largoheshin?
Që nga zbulimi i naftës në vitet 1960 - një fat i madh që solli një bum të jashtëzakonshëm ndërtimesh në Emirate - vendi është mbështetur fuqishëm te punëtorët e huaj si dy miqtë. Vlerësohet se rreth 2.2 milionë punëtorë të sektorit të ndërtimit dhe profesioneve të tjera fizike, kryesisht nga Azia Jugore dhe Afrika, përbëjnë shumicën e komunitetit emigrant. Ndërkohë, vetë emigrantët përbëjnë më shumë se 80 për qind të popullsisë së vendit.
Dhe pavarësisht sa e vështirë është puna, sa të gjata janë orët e punës apo sa raketa bien nga qielli, këta punëtorë mund të fitojnë shumë më tepër para në Emirate sesa në vendet e tyre të origjinës.
Azan Tahir, 26 vjeç, shofer shpërndarjeje nga Attocku i Pakistanit, kalonte ditët e tij duke transportuar ushqime dhe produkte të tjera nëpër Dubai, ndërsa sipër tij pengoheshin raketa dhe dronë. Shpeshherë sinjalet GPS ndërpriteshin ose çrregulloheshin për të penguar sulmet ajrore, gjë që bënte që ai të përfundonte në adresën e gabuar dhe të përballej me klientë të irrituar në telefon.
“Në këtë punë duhet të ruash qetësinë”, tha Tahir. “Situata e luftës mund të ndryshojë nga dita në ditë, por nevojat tona nuk ndryshojnë. Ne jemi këtu për të fituar para”.
Sfida e re
Ndërsa lufta vazhdonte, dy miqtë Sharma krijuan një rutinë të përditshme për ta përballuar atë.
Ata zgjoheshin bashkë para agimit, përgatisnin çaj dhe bënin shëtitje të ngadalta rreth territorit të konviktit ku jetonin. Para se të niseshin për turnet e tyre të punës si marangozë në hotele të ndryshme, uleshin dhe luteshin së bashku. Gjatë ditës së punës, sa herë që dëgjohej një alarm që kërkonte strehim të menjëhershëm, ata i dërgonin mesazhe njëri-tjetrit për t’u siguruar se të dy ishin mirë.
Zonja Parekh, trajnerja e menaxhimit të stresit, ka vënë re një ndryshim të dukshëm në gjendjen emocionale të punëtorëve emigrantë që viziton, ndërsa lufta dhe armëpushimi i brishtë kanë vazhduar për një kohë të gjatë.
Sipas saj, punëtorët - veçanërisht ata që kanë ardhur së fundmi në Emirate, po mbyllen gjithnjë e më shumë në vetvete dhe po kalojnë orë të tëra para telefonave. Ata lexojnë lajmet pa pushim, shikojnë video nga zonat e konfliktit dhe kontrollojnë vazhdimisht çmimet e biletave për t’u kthyer në shtëpi.
Në një rast, tregoi ajo, një punëtor kishte filluar të kërciste dhëmbët aq fort gjatë gjumit sa kishte dëmtuar rëndë dhëmbët e tij. Në një rast tjetër, një burrë pësoi një krizë nervore dhe u bë i dhunshëm, duke sulmuar njerëz të panjohur dhe duke shpërthyer me zemërim ndaj miqve të tij.
Ky ndryshim ka krijuar një sfidë të re për zonjën Parekh. Ajo e sheh rolin e saj jo vetëm si ndihmë për menaxhimin e stresit në përgjithësi, por edhe si një përpjekje për t’i ndihmuar këta punëtorë të përballojnë vështirësitë e jetës në Dubai, në mënyrë që të vazhdojnë të punojnë dhe të jetojnë aty.
“U them shpesh: ju po përjetoni gjithë këtë ankth dhe pasiguri, ndërsa familjet tuaja në shtëpi ju telefonojnë dhe ju thonë se paratë nuk kanë rëndësi. Ju po filloni të dyshoni sepse një mik ju thotë se po kthehet në vendlindje. Atëherë unë u them: shikoni, unë jam këtu para jush dhe nuk po largohem”, tha zonja Parekh.
Së fundmi, asaj iu kërkua të ofronte këshillim psikologjik në një rast të pazakontë. Jashtë territorit të një kompleksi banimi për punëtorët, në rërë u zbuluan të varrosura disa arka me alkool të prodhuar ilegalisht.
Pijet alkoolike janë të shtrenjta dhe të vështira për t’u blerë jashtë dyqaneve të licencuara, prandaj disa punëtorë emigrantë përpiqen t’i prodhojnë vetë.
“Zonjë, çfarë prisni ju?” e pyeti njëri prej tyre. “Një punëtor krahu të shkojë në një dyqan pijesh dhe të blejë një shishe Johnny Walker?”
Pak para përfundimit të seancës së fundit mbi menaxhimin e stresit, zonja Parekh lëshoi një video relaksuese. Tingujt e qetë të kupave medituese, gongëve dhe zileve melodike mbushën altoparlantët e mensës.
“Ndonjëherë gjithçka që na duhet është të mbyllim sytë dhe të marrim frymë,” tha ajo.
Pas përfundimit të workshopit, Ramapathi Sharma mori një gotë çaji me qumësht dhe u ul në një stol prej druri jashtë ndërtesës. Ai telefonoi gruan e tij dhe, si zakonisht, e ktheu kamerën për t’i treguar pamjen e largët të rrokaqiellit 163-katësh Burj Khalifa, që shkëlqente në horizont përtej blloqeve të banimit të zbardhura nga rëra, të mbuluara me skela ndërtimi dhe me rroba të varura për t’u tharë.
Për atë moment të shkurtër, mes gjithë tensionit dhe pasigurisë së luftës, kampi i punëtorëve iu kthye ritmit të zakonshëm të fundjavës - një normalitet i brishtë, por i çmuar, që i ndihmonte banorët e tij të vazhdonin përpara.