-
Përktheu:
Flutura Gashi-Mehmeti
- 18 mars 2026 07:44
- Shpërndaje në:
Ushtria amerikane ka thënë të martën vonë se ka përdorur bomba të fuqishme "thellë depërtuese" për të goditur vendet e raketave iraniane përgjatë Ngushticës së Hormuzit.
E shefi i ushtrisë iraniane ka paralajmëruar për një përgjigje "vendimtare" pas vdekjes së shefit të sigurisë Ali Larijani, zyrtarit më të lartë të vrarë që nga udhëheqësi suprem, Ali Khamenei.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoVdekja e tij thellon krizën në zemër të udhëheqjes së Iranit, shkruan BBC.
Sulmet hakmarrëse gjatë natës nga Irani dhe grupet e tij aleate të milicisë kanë vazhduar. Në Izrael, dy persona kanë vdekur në Tel Aviv, pasi kanë pësuar lëndime të rënda, ka thënë shërbimi i ambulancës.
Në Liban, Izraeli ka nisur një seri sulmesh vdekjeprurëse në Bejrutin qendror dhe ka urdhëruar evakuime në Libanin jugor, ndërsa vazhdon ofensivën e tij kundër Hezbollahut.
Shpërthimet kanë rrafshuar një ndërtesë në qendër të qytetit të Bejrutit, një zonë e rrethuar nga biznese dhe hotele raportojnë mediat në vendngjarje.
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë të martën në Shtëpinë e Bardhë se tani për tani nuk mund të thotë se sulmet ndaj Iranit do të ndalen, duke shtuar se kjo mund të ndodhë në një të ardhme të afërt.
Ndërkohë po të martën, ka ndodhur dorëheqja e parë në administratën Trump për shkak të luftës ndaj Irani. Kreu i Qendrës Kombëtare kundër Terrorizmit, Joseph Kent, ka dhënë dorëheqje, me arsyetimin se nuk mund ta mbështesë këtë luftë.
Në letrën e dorëheqjes, ai ka thënë se Irani nuk paraqiste kërcënim të drejtpërdrejt ndaj SHBA-së dhe se vetë SHBA-ja ishte shtyrë nga Izraeli që të niste luftën.
Turqia e quan “ilegale” vrasjen e zyrtarëve iranianë nga Izraeli
Photo: Associated Press
Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, ka kritikuar vrasjen e zyrtarëve iranianë nga Izraeli, duke i përshkruar ato si "të paligjshme" dhe duke thënë se ato duhet të ndalen.
Fidan i ka bërë këto komente të martën në Ankara, pasi Izraeli tha se kishte vrarë dy zyrtarë të lartë të sigurisë iraniane.
Ai ka shtuar se do të niste një vizitë në vendet e rajonit për të "diskutuar hapat që mund të ndërmerren për të ndaluar luftën".
Pak pas deklaratës së tij, ministria izraelite e Mbrojtjes ka njoftuar se Izraeli ka vrarë edhe ministrin e Inteligjencës të Iranit, Esmail Khatib.
Vrasja e Khatib vjen një ditë pasi Irani e konfirmoi vdekjen e dy zyrtarëve të tjerë të lartë të sigurisë.
Izraeli thotë se ka vrarë ministrin e Inteligjencës të Iranit, Esmail Khatib
Esmail Khatib
Photo: Associated Press
Ministri izraelit i Mbrojtes, Israel Katz, ka njoftuar të mërkurën se vendi i tij ka vrarë ministrin iranian të Inteligjencës, Esmail Khatib.
Vrasja e Esmail Khatib vjen pas vrasjeve të zyrtarit të lartë të sigurisë iraniane, Ali Larijani, dhe kreut të forcës Basij, tërësisht vullnetare të Gardës Revolucionare paraushtarake.
Katz ka thënë se "priten surpriza të rëndësishme gjatë gjithë kësaj dite në të gjitha frontet", pa dhënë hollësi.
Ushtria izraelite ka paralajmëruar të martën se do të vazhdojë ta shënjestrojë këdo që “paraqet kërcënim për shtetin e Izraelit”.
Zëdhënësi i Ushtrisë së Izraelit, Effie Defrin, ka thënë se do të ndiqet dhe “neutralizohet” edhe lideri i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei.
Esmail Khatib ishte emëruar ministër i Inteligjencës së Iranit nga ish-presidenti i ndjerë, Ebrahim Raisi, në vitin 2021.
Ai kishte studiuar jurisprudencë islame nën drejtimin e shumë klerikëve të lartë, përfshirë udhëheqësin e ndjerë suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei.
Ai ka mbajtur poste të larta në ministrinë e Inteligjencës dhe në Zyrën e udhëheqësit suprem.
Khatib ishte sanksionuar nga Thesari Amerikan për rolin e tij si kreu i ministrisë së Inteligjencës së Iranit "për përfshirje në aktivitete kibernetike kundër Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj" në vitin 2022.
Raportohet se Khatib i ishte bashkuar Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) në vitin 1980, menjëherë pas Revolucionit Islamik të vitit 1979.
Irani dhe Rusia thonë se një predhë ra në afërsi të termocentralit bërthamor Bushehr
Irani dhe Rusia pretendojnë se një predhë ka goditur terrenin e termocentralit bërthamor Bushehr në Republikën Islamike.
Raportet ngritën dyshimet e një incidenti radiologjik, ndërsa lufta e Teheranit me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara vazhdon.
As Irani dhe as Rusia nuk thonë se ka pasur ndonjë rrjedhje të materialit bërthamor në incidentin e së martës.
Vetë termocentrali dhe programi më i gjerë bërthamor i Iranit, është një nga arsyet që presidenti amerikan, Donald Trump, e përmendi për fillimin e luftës së bashku me Izraelin kundër Iranit më 28 shkurt.
Agjencia shtetërore e lajmeve Tass e Rusisë citoi drejtorin ekzekutiv të Rosatom, Alexey Likhachev, të martën vonë, të ketë pretenduar se "një sulm goditi zonën ngjitur me ndërtesën e shërbimit të metrologjisë që ndodhet në vendndodhjen e termocentralit bërthamor Bushehr, në afërsi të njësisë së energjisë operative".
Teknikët rusë nga Rosatom operojnë termocentralin, duke përdorur uranium të pasuruar të prodhuar në Rusi.
Organizata e Energjisë Atomike e Iranit ka lëshuar më vonë një deklaratë ku thuhej se "nuk pati dëme financiare, teknike apo njerëzore dhe asnjë pjesë e fabrikës nuk u dëmtua".
As Irani dhe as Rusia nuk kanë publikuar imazhe të dëmit.
Moska ka bërë pretendime për centralet bërthamore gjatë luftës së saj në Ukrainë që rezultuan të mos ishin të vërteta, ndërsa Irani është përpjekur të përdorë si forcën ashtu edhe diplomacinë për të ushtruar presion mbi fqinjët e saj që nga ana tjetër të shtyjnë SHBA-në të ndalojnë luftën.
Mbetet e paqartë se çfarë ishte "predha" që goditi kompleksin.
Bushehri, rreth 750 kilometra në jug të kryeqytetit të Iranit, Teheran, është shtëpia e një baze të marinës iraniane dhe një aeroporti me përdorim të dyfishtë, civil-ushtarak, me sisteme mbrojtjeje ajrore që mbrojnë zonën.
Rreth 200 të lënduar në Izrael nga sulmet e Iranit
Photo: Associated Press
Rreth 200 persona janë plagosur dhe dërguar në spital në 24 orët e fundit në Tel Aviv, si pasojë e sulmeve iraniane ndaj Izraelit.
Ministria e Shëndetësisë e Izraelit thotë se katër nga të plagosurit janë në gjendje më të rëndë, ndërsa 177 po trajtohen për lëndime të lehta.
Nuk është e qartë se në çfarë gjendjeje janë 11 personat e tjerë.
Sipas ministrisë, 3,727 persona janë shtruar në spital që nga fillimi i konfliktit.
SHBA-ja dhe Izraeli kanë nisur sulme ndaj Iranit më 28 shkurt, për shkak të programit bërthamor të
Teheranit. Sulmet kanë nisur pas rundit të tretë të bisedimeve indirekte mes SHBA-së dhe Iranit, për të gjetur një zgjidhje në këtë drejtim.
Irani eksporton miliona fuqi nafte pavarësisht luftës, rreth 90 anije kalojnë Ngushticën e Hormuzit
Photo: Associated Press
Rreth 90 anije, përfshirë cisterna nafte, kanë kaluar nëpër Ngushticën e Hormuzit që nga fillimi i luftës ndaj Iranit dhe vendi vazhdon të eksportojë miliona fuçi nafte, në një kohë kur kjo rrugë ujore është praktikisht e mbyllur, sipas platformave të të dhënave detare dhe tregtare.
Shumë prej anijeve që kanë kaluar nëpër ngushticë kanë qenë të ashtuquajtura kalime “të errëta”, duke shmangur sanksionet dhe mbikëqyrjen e qeverive perëndimore, dhe që me gjasë kanë lidhje me Iranin, ka thënë kompania e të dhënave detare Lloyd’s List Intelligence.
Kohët e fundit, edhe anije me lidhje me Indinë dhe Pakistanin kanë kaluar me sukses nëpër ngushticë, ndërsa qeveritë kanë intensifikuar negociatat.
Ndërsa çmimet e naftës bruto janë rritur në mbi 100 dollarë për fuçi, presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po ushtron presion mbi aleatët dhe partnerët tregtarë që të dërgojnë anije luftarake dhe të rihapin ngushticën, me shpresën për të ulur çmimet e naftës.
Shumica e trafikut detar nëpër Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyç për transportin global të naftës dhe gazit që furnizon rreth një të pestën e naftës bruto në botë, është ndalur që nga fillimi i marsit, pasi nisi lufta. Rreth 20 anije janë sulmuar në zonë.
Megjithatë, Irani ka arritur të eksportojë mbi 16 milionë fuçi nafte që nga fillimi i marsit, sipas vlerësimeve të platformës së të dhënave tregtare dhe analizës Kpler. Për shkak të sanksioneve perëndimore dhe rreziqeve përkatëse, Kina ka qenë blerësi më i madh i naftës iraniane.
Ka pasur një “qëndrueshmëri të vazhdueshme” në vëllimet e eksportit të naftës së Iranit, ka thënë analistja e rrezikut tregtar në Kpler, Ana Subasic.
Irani ka arritur të përfitojë nga shitjet e naftës dhe gjithashtu të “ruajë arterien e vet të eksportit” duke përdorur kontrollin mbi këtë pikë kyçe, ka thënë Kun Cao, drejtor klientësh në firmën konsulente Reddal.
Vlerësimet për eksportet e naftës së Iranit përputhen kryesisht me të dhënat e trafikut detar.
Të paktën 89 anije kaluan nëpër Ngushticën e Hormuzit midis 1 dhe 15 marsit – përfshirë 16 cisterna nafte, sipas Lloyd’s List Intelligence, një rënie nga rreth 100 deri në 135 kalime anijesh në ditë para luftës.
Më shumë se një e pesta e këtyre 89 anijeve besohet se kanë lidhje me Iranin, ndërsa anije të lidhura me Kinën dhe Greqinë janë ndër të tjerat.
Edhe anije të tjera kanë arritur të kalojnë.
Cisterna e naftës bruto me flamur pakistanez “Karachi”, e kontrolluar nga Pakistan National Shipping Corp., ka kaluar nëpër ngushticë të dielën, sipas Lloyd’s List Intelligence.
Anijet transportuese të gazit të lëngshëm të naftës (LPG) me flamur indian “Shivalik” dhe “Nanda Devi”, të dyja në pronësi të Shipping Corp. of India, gjithashtu kanë udhëtuar nëpër ngushticë rreth datave 13 ose 14 mars, sipas Lloyd’s List Intelligence. LPG përdoret si karburant kryesor për gatim nga miliona familje indiane.