Gjendja faktike e pronës sipas komunës “ndërtimore”, Ministria e Mjedisit “non sens”

Emisioni hulumtues me titull “Nga Ujë në Beton: Dyshime për kurdisje të këmbimit të pronës milionëshe nga Komuna e Pejës”, zbuloi një skemë të dyshimtë të këmbimit të një prone afër 2 milionëshe në Komunën e Pejës.

Një vendim që në thelb e orienton këtë pasuri publike drejt kompanisë Qehaja Group sh.p.k, e njohur për ndërtim banesash shumëkatëshe.

Dhe, një pronë që  nga “rajon ujor”, u kthye në “tokë ndërtimore” me një vendim të ekzekutivit komunal, e për të cilën Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor (MMPHI) thotë se këto prona shoqërore ujore (P.Sh “Ujërat”) janë nën administrimin e tyre dhe se çdo veprim apo shfrytëzim i tyre është i jashtëligjshëm.

Në aktvendimin e Drejtorisë për Çështje Pronsoro-Juridike (DÇPJ), të datës 25 tetor 2019, janë gjithsej 32 parcela që janë evidentuar si Pronë Shoqërore “Ujërat”, e që nga destinimi i ujërave, të njëjtat u shndërruan në tokë ndërtimore.

DÇPJ, kishte kërkuar nga një ekspert i gjeodezisë në Drejtorinë për Gjeodezi dhe Kadastër (DGJK), që të konstaton gjendjen faktike në teren.

Në bazë të saj, thuhet se gjeodeti ka bërë matjen dhe ndarjen fizike dhe regjistrimin e këtyre ngastrave, ku duhej të ndërrohej destinimi me shfrytëzim tokë ndërtimore.

“Për këtë ndarje janë siguruar pëlqimet urbanistike se nuk ka pengesa për ndarje fizike dhe krijimin e ngastrave të reja me qëllim të rregullimit të rrugës dhe parcelave sipas Planit Rregullues Urban”, thuhet në arsyetimin e aktvendimit të DÇPJ-së.

Lidhur me këtë DGJK, jep shpjegim se pronat kanë ndërruar “bonitetin e sipërfaqes kadastrale”, kanë ndërruar destinimin dhe se nuk mund të konsiderohet lloji i shfrytëzimit “rajon ujor” apo “lum”, por “tokë ndërtimore”, pasi sipas kësaj Drejtorie, prona hyn brenda zonës urbane të qytetit dhe si e tillë siç thuhet është “ e mirë publike komunale dhe duhet të menaxhohet nga Komuna”.

“Dihet mirëfilli se ripërtrirja-reambulimi i kadastrit është bërë në bazë të identifikimit dhe posedimit faktik të pronarit, pra kufijtë kadastral janë caktuar në bazë të kufijve faktik apo real (muri, mexha, bregu i lumit etj) dhe kështu edhe është bërë regjistrimi në regjistrat kadastral kanë mbetur gjer më sot”, thuhet në shpjegimin e DGJK-së të bashkëngjitur në aktvendimin e DÇPJ-së.

Tutje, sipas shpjegimit të DGJK-së, lumi Lumbardh ka pasur një konfiguracion natyror që në matje e ka përfshirë edhe kufirin e brigjeve të shtratit të lumit. Siç thuhet në shpjegim, lumi në atë kohë ka pasur rrjedhën jo të rregullt prandaj sipas tyre edhe forma ka qenë jo e rregullt dhe si rezultat hapësira e shtratit në disa vende ka qenë më e madhe.

Po ashtu, Drejtoria për Gjeodezi dhe Kadastër, tregon se hapësira në kohën e reambulimit, shtrati i lumit ka qenë në gjerësi në mbi 200m dhe gjatësi më shumë se 500m, por që me ndërtimin e mureve mbrojtëse gjerësia e shtratit sipas tyre ka rënë në 30-40m.

“Në vitet e gjashtëdhjeta, pas reambulimit janë ndërtuar muret mbrojtëse ku ka kaluar lumi nëpër qytet me ç’rast është ndërruar edhe konfiguracioni i lumit duke e ngushtuar në formë të rregullt edhe shtratin e së këndejmi edhe sipërfaqen kadastrale ngase në këto hapësira të mbetura nuk ka kaluar më lumi, por ato kanë mbetur hapësira të mbuluara nga dheu e që janë shndërruar në tokë ndërtimore”, thuhet tutje në shpjegimin e DGJK-së.

Në dokumentet e siguruara nga Betimi për Drejtësi, MMPHI kishte bërë me dije që pronat shoqërore ujore janë nën administrimin e tyre dhe se çdo veprim apo shfrytëzim i pronave është i jashtëligjshëm.

Në anën tjetër, udhëheqësja e Divizionit për Menaxhimin e Pellgjeve Lumore në MMPHI,  Fatlije Buza, thotë se në Agjencinë Kadastrale kanë arritur të verifikojnë së prona afër dy milionëshe figuron si pronë e komunës, porse sipas saj deri më tani nuk kanë arritur të shohin historiatin e pronës.

“I kemi gjetë që këto prona qysh nuk figurojnë domethënë në listat e agjencionit kadastral si prona ujore që na faktikisht në bazë të eksperiencave tona ne jemi befasuar, jemi habitur për arsye se kur e kemi verifikuar ngastrat, ngastrat janë domethënë në brezin e lumit Lumbardh të Pejës. Kështu që udhëzimi edhe në qoftë se ata domethënë e kanë bërë këtë veprim ato duhen me u hetu në mënyra të tjera që ne nuk e dimë, nuk jemi të informuar për arsye se ne punojmë me kërkesa, në qoftë se komuna do me bë një veprim të tillë ose do me ndërtu ose e ka një interes edhe ato ndërtime lejohen vetëm në bazë të interesave publike”, ka thënë Buza.

Në pyetjen se a mundet DÇPJ në Pejë, të bëjë ndryshimin e destinimit të pronës, duke e përfshirë atë në Plan Zhvillimor, Buza thotë se gjithçka bëhet në harmoni me planet e ministrisë.

E që në këtë rast sipas saj nuk ka pasur ndonjë kërkesë, njoftim apo pyetje nga Komuna e Pejës.

“Gjithçka çka bëhet në këto raste duhet me pas bazën ligjore, që komuna nuk ka ndonjë udhëzim ose ligj ato janë krejt ligjet që dalin prej qendrës. Nuk ka bazë ligjore për me bë ndonjë ndërrim sepse dhe ne nuk kemi bazë ligjore. Në qoftë se ne që jemi bartësit kryesorë domethënë pronarët kryesorë, qeveria, për ujin nëse ne nuk e kemi një bazë ligjore për me bë një gjë të atillë, ku e kanë, ku e paskan marrë komunat atë bazë ligjore. Domethënë faktikisht ata ndryshimet që i bëjnë duhet krejt me i bë në harmoni në bazë të planeve që i bën ministria, pavarësisht plane hapësinore, zona, harta, këto krejt i bëjnë, harmonizohen me këto”, u shpreh ajo.

Tutje, e pyetur se a ka pasur mundësi që Komuna e Pejës ta shndërrojë pronën në ndërtimore, duke e përfshirë në Planin Zhvillimor pa një pëlqim ose vendim të Ministrisë së Mjedisit, Buza përgjigjet:

“Jo, kjo është absurd sepse pa pas një bazë ligjore nuk mundet me i bë ai veç me një plan. Plani nuk është, plani është për me rregullu, me bë një gjë në bazë edhe plani bëhet në bazë të kritereve. Gjithçka bëhet me kritere. Çdo gjë që ndërtohet i ka kriteret. Ka të përshkruar se ku prek ajo, a e prek mjedisin, a e prek domethënë përgjithësi ajrin, tokën, ujin, a e prek mirëqenien njerëzore, a e prek ekosistemin, bimën, a e prek domethënë biotën, a ç’kado ka kritere”, u shpreh udhëheqësja e Divizionit për Menaxhimin e Pellgjeve Lumore në MMPHI.

Lidhur me ekspertin e gjeodezisë të angazhuar nga Komuna, që konstatoi gjendjen faktike në teren, udhëheqësja për Menaxhimin e Pellgjeve Lumore, thotë se ky veprim është “non sens”.

“Nuk e di qysh është bërë kjo. Kjo është shumë e pa kjartë. Kjo nuk ka kurrfarë kuptimi. Nuk di çka me thënë. Është non sens, është pakuptimtë. Nuk mundet një gjeodet me, ku e ka bazën ligjore. Unë po them gjithçka lidhet me bazën ligjore” tha Buza.

Gazetarja: Ai e lidh me gjendjen faktike? A mundet me u bë kjo? Sipas tyre, gjendja faktike nuk e tregon që është pronë ujore, por e tregon që është pronë ndërtimore?

“Gjendja faktike në teren në qoftë se e ka një dokument ai që nuk është pronë shoqërore që ajo është fakt se është dokument, por në qoftë se ai dokument nuk i thirret në dokument po thotë gjendjen faktike në terren, gjendjen faktike në teren nuk i ka tregu atij është pronë shoqërore. Është e pakuptimtë, non sens”, u shpreh Buza.

E pyetur nëse Inspektorati i këtij dikasteri ka evidentuar këtë rast, Buza thotë se ka qenë rast i panjohur dhe se në bazë të informatave nuk ka pasur ndonjë komunikim apo njoftim në mes Komunës së Pejës dhe Inspektoratit të MMPHI-së për aktvendimin e  DÇPJ-së.