Katër vjet luftë, Ukraina e lodhur por e vendosur

S’i kemi arritur të gjitha objektivat e luftës prandaj do të vazhdojmë, thotë Kremlini

Photo: Associated Press

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka thënë të martën se operacioni ushtarak i Rusisë do të vazhdojë, duke këmbëngulur se “interesat e Rusisë do të sigurohen”. 

Më 24 shkurt 2022, presidenti rus, Vladimir Putin, nisi luftën për të cilën shumëkush priste të ishte e shkurtër dhe të përfundonte me kapitullimin e Kievit.

Mirëpo Kremlini ka thënë se Rusia nuk i ka arritur të gjitha objektivat e saj në Ukrainë pas katër vjetësh konflikti.

I pyetur se si kishte ndryshuar Rusia gjatë katër vjetëve luftë, Peskov ka thënë se shoqëria ruse është e bashkuar rreth presidentit Vladimir Putin.

Ai ka shtuar gjithashtu se shoqëria ruse është e pjekur në “kuptimin e rrënjëve tona” dhe në “kuptimin e asaj që është e mirë dhe çfarë është e keqe në çështjet ndërkombëtare në mbarë botën.”

“Këto kanë qenë katër vjet shumë të rëndësishme në historinë e vendit tonë”, ka thënë ai.

“Vendi do të vazhdojë përpara”, ka shtuar. 

Ndërsa Putini nuk ka arritur fitoren e shpejtë dhe dërrmuese që kishte shpresuar, kostoja ka qenë e lartë për të dyja palët.

Të paktën 200,000 trupa ruse kanë vdekur gjatë konfliktit katërvjeçar të Rusisë me Ukrainën, kanë raportuar të martën media të pavarura.

Media ruse Mediazona, së bashku me BBC-në dhe një ekip vullnetarësh, kanë listuar emrat e 200,186 ushtarëve të vrarë në luftë duke shqyrtuar raportime mediatike, rrjete sociale dhe faqe qeveritare.

As Moska dhe as Kievi nuk publikojnë në kohë të dhëna mbi humbjet ushtarake, dhe secila palë përpiqet të theksojë humbjet e kundërshtarit. Rusia ka pranuar publikisht vdekjen e pak më shumë se 6,000 ushtarëve.

Ndërsa konflikti më i madh në Evropë hyn në vitin e pestë, nuk ka asnjë shenjë të një marrëveshjeje paqeje, pavarësisht përpjekjeve diplomatike të SHBA-së gjatë vitit të kaluar dhe fillimit të këtij viti. 

Zelensky shfaq për herë të parë zyrën e tij në bunker

Në një videomesazh për të shënuar katërvjetorin e fillimit të pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, Zelensky ka shfaqur zyrën e tij në bunkerin presidencial, ku ai dhe ekipi i tij vepruan gjatë ditëve të para të luftës.

Zelensky ka thënë se ndodhej pikërisht në një dhomë të vogël në bunker momentin kur ai kishte hedhur poshtë sugjerimin e ish-presidentit amerikan, Joe Biden, për t’u larguar nga Kievi, duke iu përgjigjur se kishte nevojë për “armë, jo për një udhëtim.”

Ai ka shtuar se, megjithëse ukrainasit ndjenin frikë dhe tronditje, miliona prej tyre bënë një zgjedhje të vetëdijshme për të rezistuar në vend që të dorëzoheshin, duke mbrojtur flamurin blu e verdhë, në vend që të ngrinin një flamur të bardhë.

Zelensky ka thënë po ashtu se është hera e parë që publiku e sheh këtë objekt.

“Tani është bosh, sigurisht, por në fillim të luftës këtu kishte qindra njerëz”, ka treguar ai.

Lufta në Ukrainë ka hyrë në vitin e saj të pestë, teksa pavarësisht bisedimeve që po vazhdojnë të zhvillohen mes palëve ndërluftuese, nuk ka ende shenja që tregojnë se përfundimi i saj është afër. 

VIDEO:

Ushtarët rusë rrëfejnë për ekzekutimet e bashkëluftëtarëve me urdhra komandantësh

Katër ushtarë rusë kanë rrëfyer horrorin dhe brutalitetin e kushteve të palës së tyre në vijat e frontit me Ukrainën. Dy prej tyre kanë rrëfyer për BBC-në se i kanë parë edhe bashkëluftëtarët e tyre teksa ekzekutohen vetëm pse refuzonin disa urdhra.

Një ushtar ka treguar se ai ka parë një tjetër ushtar tek ekzekutohej me urdhër të komandantit, që ishte shpallur “Hero i Rusisë” më 2024.

“Vetëm e pashë – dy-tre metra... klik-klak, bam”, ka treguar ai.

Një tjetër ushtar, nga një njësit tjetër, ka thënë se e ka parë komandantin e tij teksa i vret vetë katër persona.

“I njihja”, ka thënë ai për ushtarët e ekzekutuar. “Më kujtohet njëri prej tyre teksa bërtiste ‘mos gjuani, do të bëj gjithçka’”!

Një prej tyre po ashtu ka thënë se i ka parë rreth 20 trupa të ushtarëve në një gropë pasi ishin bërë “zero” nga komandantët. “Zero” është term që përdoret në zhargonin ushtarak rus për t’i ekzekutuar njerëzit e tu.

Në dokumentarin “Linja Zero: Brenda Luftës së Rusisë”, ushtarët kanë dhënë detaje se si ishin torturuar vetëm pse nuk kishin marrë pjesë në disa sulme, që i përshkruanin si misione vetëvrasëse. Trupat ruse i quajnë këto sulme “stuhi mishi”. Ushtarët aty dërgohen vazhdimisht në vijën e frontit për të provuar t’i dobësojnë forcat ukrainase.

Për herë të parë, ushtarët rusë nga vijat e frontit kanë thënë me zë se janë dëshmitarë të momenteve kur komandantët japin urdhra ekzekutimi për ushtarët e tyre.

Një nga ta, puna e të cilit ishte t’i identifikonte dhe numëronte ushtarët e vdekur, ka ofruar lista të detajuara që tregonin se ai ishte i vetmi i mbijetuar i një grupi prej 79 burrash me të cilët ishin mobilizuar bashkë. Për shkak se kishte refuzuar të shkonte në vijën e frontit, ai ka thënë se ishte torturuar duke e urinuar. Të tjerët në njësit që kishin refuzuar ishin torturuar me rrymë, ishin lënë pa ushqim e më pas ishin hedhur nëpër ‘stuhi mishi’ të paarmatosur, ka treguar ai.

Katër burrat, që janë në arrati, kanë treguar për dëshmitë e tyre, nga një lokacion jashtë Rusisë.

Gati e gjithë kundërshtia publike ndaj pushtimit rus të Ukrainës, është jashtë Rusisë. Numrat zyrtarë të vdekjeve nuk publikohen nga Moska, por sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Britanisë së Madhe, më shumë se 1.2 milionë trupa ruse janë vrarë ose lënduar që nga nisja e pushtimit të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022.

Qeveria e Rusisë ka thënë se forcat e saj të armatosura “operojnë me përmbajtje maksimale, për aq sa është e mundur në kushtet e konfliktit me intensitet të lartë, duke e trajtuar personelin me kujdes maksimal”.

“Pretendimet për dhunë dhe krime hetohen siç duhet”, ka thënë ajo. “Nuk jemi në gjendje që ta verifikojmë saktësinë e autenticitetin e informatës që na keni ofruar”.

Dëshmitë e dorës së parë nga katër burrat kanë vërtetuar edhe raportimet për shkelje të rendit dhe urdhrave në vijat e frontit në palën ruse.

Komandantë që vrasin ushtarët e tyre

Ilya, ushtar që identifikonte dhe numëronte të vdekurit, është një nga burrat që ka thënë se i ka parë ushtarët duke u vrarë nga komandantët.

Para luftës, 35-vjeçari kujdesej për fëmijët me nevoja të veçanta dhe autizëm në Kungur. Më pas në maj të 2024-tës, policia i kishte shkuar në shtëpinë e prindërve dhe i kishte thënë se po thirret nga autoritetet.

Ai më pas ishte mobilizuar krahas 78 burrave të tjerë në një qendër rekrutimi në qytetin e Permit.

“Pothuajse të gjithë ishin të dehur”, ka thënë ai. “Hajdeni në fushëbetejë! Do ta kapim Zelenskyn e do ta ngremë flamurin tonë”, i ka kujtuar ai brohoritjet e tyre. “Po i shihja dhe po mendoja ‘si përfundova këtu?’ Isha shumë i frikësuar”.

Me të arritur në Ukrainë, Ilya ka thënë se shumica e burrave menjëherë ishin dërguar në fushëbetejë. Ai ka thënë se nuk donte të gjuante apo ta vriste askënd, dhe përfundoi në post komandues.

Kushtet ishin brutale. Ai ka thënë se ishte dëshmitar i një rasti kur katër ushtarë ishin qëlluar nga afër prej një komandanti – një në Panteleimonivka dhe tre në Novoazovsk, të dyja vende në Donetskun e okupuar nga Rusia. Të gjithë ishin vrarë sepse kishin ikur nga fushëbeteja dhe refuzonin të ktheheshin.

“Gjëja më e rëndë ishte se i njihja. Më kujtohet njëri teksa bërtiste ‘mos gjuaj, do të bëj gjithçka!’, por ai i bëri ‘zero’”, ka thënë Ilya.

“Zeroja” zakonisht kryhet si masë ndëshkuese për refuzim urdhrash dhe konsiderohet edhe si masë mësimi për të tjerët që mund të mendojnë ta bëjnë të njëjtën, sipas ushtarëve që kanë rrëfyer.

“Fati juaj varet nga komandanti. Komandanti është në radio lidhje: Bëje zero këtë, bëje zero atë”, ka thënë Ilya.

Ekzekutimi i ushtarëve që refuzonin urdhrat nuk u kufizua vetëm në njësitin e Ilyas.

“Sigurisht që i vrasin njerëzit e tyre. Është normale”, ka thënë Dima.

Para luftës, 34-vjeçari jetonte me gruan dhe vajzën dhe punonte në Moskë si rregullues i enëlarëseve.

Në tetor 2022, ai po ecte për të shkuar në një vend tjetër për punë, kur një grup i policëve e ftoi.

“Nëse nuk shkon në luftë, do të shkosh në burg”

“E morën pasaportën time, bënë diçka në laptop dhe më thanë se ‘nëse nuk shkon në luftë, do të shkosh në burg’”, ka kujtuar ai.

Dima ka thënë se ai nuk donte ta vriste askënd, prandaj, edhe pse nuk kishte eksperiencë mjekësore, iu bashkua një njësiti mjekësor. Më vonë, kaloi në një brigadë ku duhej të merrej me evakuimin e ushtarëve të plagosur nga vijat e fronit.

Ishte pikërisht Brigada e 25-të, në të cilën Dima ka thënë se i ka parë bashkëluftëtarët teksa ekzekutoheshin me urdhër të komandantit.

“I pash – vetëm dy-tre metra larg. Vetëm vrasje, thjeshtë klik-klak, bam. Nuk është dramë, s’është as film. Është jetë reale”, ka thënë ai.

Komandanti i Dimas, Alexei Ksenofontov, kishte marrë titullin “Yll i Artë”, medaljen më të lartë shtetërore dhe ishte shpallur “Hero i Rusisë” më 2024.

Por Ksenofontov ishte akuzuar nga shumë familje të ushtarëve të vrarë në njësitin e tij. Në një letër të përbashkët në janar të 2025-s, ata i kërkuan direkt Putinit të ndërhyjë ndaj pretendimeve për brutalitet në njësitin e tij.

“Ata mbrojtën vendlindjen me nder dhe krenari!!! Por në realitet, e gjetën veten në mes të këtyre komandantëve, që marrin dekorata për dhjetëra mijëra vdekje e zhdukje”, thuhej në letër. “Dhe ata vazhdojnë t’i shfarosin burrat tanë.

Dima e quan Ksenofontovin “kasap”.

“Ai ka dhënë shumë urdhra për vrasje ushtarësh, ka shumë gjak në duart e tij, shumë”.

Dima ka rrëfyer se si i kishte parë trupat e 20 burrave, që kishin arritur në bazën e tij një natë më herët, të shtrirë në një zonë pasi që ishin qëlluar.

Ai kishte folur me disa prej tyre, të gjithë ish-të dënuar, para se të ishte dëshmitar i marrjes së tyre në mëngjesin pasues.

Si mjek, vdekjet i raportoheshin vazhdimisht Dimës. Ai ka thënë se ishte informuar se këta burra ishin qëlluar për vdekje nga një komandant dhe se atyre u ishin marrë kartelat e bankës.

“20 burra na erdhën. Ata i morën kartelat e bankës së tyre dhe i vranë. Nuk është problem ta zhdukësh dikë nga lista. Thjesht e bën një raport”, ka kujtuar ai.

Dimas i ishte thënë se kartelat e bankave u morën nga komandantët.

Dokumentari i BBC-së ka marrë edhe rrëfimin e një ushtari tjetër – zyrtar i lartë, që ka thënë se kishte shërbyer në ushtrinë ruse për 17 vjet. Ish-oficeri, që deshi të mbetej anonim, ka treguar se kishte folur me një burrë që kishte ndihmuar në vrasjen e një grupi të zyrtarëve me grada të larta.

Ky burrë ka thënë se ishte pjesë e një “skuadre të likuidimit, që ishte dërguar për të mbaruar punë me të mbijetuarit”, ka kujtuar oficeri rus. “Nuk kam parë kurrë diçka të tillë përgjatë gjithë viteve të shërbimit”.

Të katër burrat kanë dhënë detaje se si i kishin përjetuar “stuhitë e mishit” – pjesë e taktikës ruse të “mullirit të mishit” në terrenin ukrainas.

Këto stuhi ishin aq vdekjeprurëse, sa që konsideroheshin lirisht misione vetëvrasjeje.

“I pash (komandantët) teksa dërgonin valë pas vale, hidhnin njerëz si mish, në duart e ukrainasve, ashtu që ata të shpenzojnë armatimin dhe dronët e më pas hidhnin edhe një valë për t’i arritur caqet e tyre”, ka thënë një tjetër ish-ushtar, i quajtur Denis.

Gati çdo ditë më 2025, rreth 900-1500 ushtarë rusë vriteshin ose plagoseshin në Ukrainë, sipas Ministrisë së Mbrojtjes në Britani të Madhe.

Dima e ka treguar se si funksiononte “stuhia” në praktikë.

“I dërgoni tre burra, më pas tre. Nëse s’kryenin punë, çoni edhe 10. Nëse as kjo me 10 nuk kryente punë, i çoni edhe 50”, ka thënë ai. “Dikur do të depërtoni. Kjo është logjika e ushtrisë”.

“Kishim 200 të vrarë në tre ditë. Në stuhinë e parë të regjimentit tonë, ata na thyen. Regjimenti jonë u shkatërrua në vetëm tri ditë”, ka thënë ai.

Dima më pas ka treguar një video, të publikuar në rrjete sociale në tetor të 2023-s, të nënave dhe grave të burrave të vrarë në njësitin e tij, teksa flisnin për humbjet.

“Burrat tanë po masakrohen”

Njëra grua dëgjohet tek thotë: “Burrat tanë u urdhëruan të ecnin përpara vetëm me armë dore dhe lopata”. Një tjetër thotë: “Këto humbje janë të tmerrshme. Burrat tanë po masakrohen”.

Ata që nuk vriten për shkak të refuzimit të stuhive, shpesh përballen me pasoja të tmerrshme dhe çnjerëzore, ka thënë Ilya.

Ai ka treguar edhe një video të burrave nga njësiti i tij në Panteleimonivka në Donetsk.

“Le t’i ushqejmë kafshët”, ka thënë një burrë, para se të hapte një kapak për t’i shfaqur tre burra të hedhur në një gropë.

“Oh, jeni të uritur? A doni të ushqeheni?”, dëgjohet teksa u thotë burri që po i incizonte, para se njëri prej të groposurve të ngrejë kokën dhe duart. Më pas u hidhen disa kokrra të thata. “Shihni se si po hanë”, thotë më pas burri në video, teksa burrat në gropë nisin të hanë kokrrat e ushqimit.

Disa burra vuanin për ushqim për ditë të tëra dhe përballeshin me dhunë nëpërmjet rrymës, ka thënë Ilya, para se të dërgoheshin të paarmatosur nëpër “stuhitë e mishit”.

Edhe personalisht ai ishte torturuar sepse kishte refuzuar që të merrte pjesë në një mision të tillë.

“Më lidhën në një pemë, më goditën me shkop gome e më vendosën një armë në kokë. Nuk e di si ta them, u shërbeva si tualet. Komandanti u thoshte të gjithëve “Kemi një tualet të ri”. Isha i lidhur për gjysmë dite.

Pasi u zgjodh, Ilya u përpoq t’ia merret jetën vetes.

Denisi, që thotë se njëherë u kishte dërguar ushqim e ujë tinëz ushtarëve në gropë, ka treguar një video të një dezertori të akuzuar mbi të cilin urinonin ushtarët. BBC-ja nuk e ka verifikuar këtë video.

“Është ilegale, por askush nuk dënohet”

“Ka qenë poshtërim i nderit dhe dinjitetit të njeriut. Në ushtrinë ruse, kjo u kthye në normë”, ka thënë ai. “Është ilegale, por askush nuk dënohet. Përkundrazi, madje inkurajohen ta bëjnë”.

27-vjeçari Denis po ashtu tregon një fotografi që thotë se ishte marrë menjëherë pasi dy dhëmbët e tij u thyen nga një prej mbikëqyrësve, sepse u kishte thënë se nuk donte të shkonte për të kërkuar për një dron.

“Ishte e tmerrshme. Thjesht u desh të vazhdoja”.

Dima në një rast ishte graduar, edhe pse kishte thënë se nuk donte të bëhej oficer. Ai ka treguar një fotografi të ceremonisë së emërimit. Pas gradimit, ai kishte vendosur të mos çonte ushtarë në stuhi.

“Kam refuzuar ta bëja këtë. Nuk më duhej të shkoja vetë, por refuzoja ta jepja urdhrin”.

Kjo çoi në arrestimin nga policia ushtarake që e çoi në një burg të improvizuar.

“Aty më torturonin me elektroshok”, ka kujtuar ai. Ishte torturuar për 72 ditë rresht.

“Vetëm torturë, çdo ditë. Pa emocione. Ishte çmenduri”, ka thënë ai.

Të gjithë burrat që kanë folur për BBC-në janë jashtë Rusisë. Megjithatë, tmerret s’u hiqen nga mendja.

“Kam vazhdimisht ëndrra. E shoh një mal plot trupa të vdekur, njerëz të goditur, fytyra të mbushura plot gjak. Ajo erë... nuk është erë, është shije”, ka thënë Dima. “Jam kriminel dhe askujt nuk ia ndien – krimi im është se unë nuk dua të kryej vrasje”.

“Në ushtrinë ruse, ka shumë burra që nuk kanë nevojë për këtë luftë, që i urrejnë komandantët, që e urrejnë Putinin, që e urrejnë sistemin tonë, dhe ata duan të na shkatërrojnë”.

Ilya ka thënë se e do vendin e tij, “por jo atë që Putini e ka bërë me të”.

“Ata mund ta shkatërrojnë këdo atje, dhe nuk ka rëndësi nëse je apo jo i fortë. Ata gati më shkatërruan mua, por jo plotësisht”.

Si ishin ditët e para të luftës në Ukrainë?

Photo: Associated Press

Më 24 shkurt 2022 kishte nisur pushtimi i Ukrainës në shkallë të gjerë nga Rusia. Frika veçse ishte e pranishme prej muajsh.

Më 18 shkurt, Shtetet e Bashkuara të Amerikës kishin paralajmëruar se mes 169 mijë deri 190 mijë trupa ruse janë mbledhur në kufijtë e Ukrainës.

Më 21 shkurt, Moska zyrtarisht shpalli dy rajonet e Ukrainës lindore – Donetskun dhe Luhanskun si shtete të pavarura. Trupat ruse veçse ishin të vendosura aty, ndërsa Vladimir Putini i ka cilësuar “qëllime paqeruajtëse”.

Në orët e para të 24 shkurtit, Putini njoftoi për “operacion ushtarak” në Donbas. Në një paraqitje televizive ai i kërkoi ushtrisë ukrainase t’i ulë armët.

Forcat ruse më pas lansuan sulm të madh tokësor, ajror e detar në Ukrainë, fillimisht duke sulmuar infrastrukturën ushtarake ukrainase e njësitet kufitare.

Forcat ukrainase më pas njoftuan se e kanë kaluar kufirin në Kharkiv, Luhansk si dhe kanë hyrë nga Krimeja, por edhe nga Bjellorusia.

Shpërthimet ndodhën në dhjetëra qytete, përfshirë Kievin e Kharkivin.

Më 25 shkurt, tanket ruse u filmuan duke hyrë në Kiev për herë të parë, teksa qyteti përballej me sulme të njëpasnjëshme q lënduan civilë.

Deri në këtë pikë, dhjetëra mijëra ukrainas veçse kishin ikur në drejtim të disa shteteve në perëndim të Ukrainës. Shifra mbërriti në gjysmë milioni njerëz deri më 28 shkurt.

Zelensky lut Trumpin të qëndrojë me Ukrainën

Photo: Associated Press

Volodymyr Zelensky, presidenti ukrainas, e ka lutur presidentin amerikan, Donald Trump, që të qëndrojë në anën e Ukrainës, teksa ky shtet shënon katërvjetorin e nisjes së pushtimit të plotë nga Rusia.

Duke folur për CNN-in nga Kievi, Zelensky ka thënë se mendon se lideri amerikan dhe ekipi i tij “e duan fundin e luftës”.

I pyetur se çka dëshiron të dëgjojë nga adresimi i Trumpit të martën, Zelensky ka thënë shkurt: “Dua që ai të qëndrojë në anën tonë”.

Lideri ukrainas ka thënë po ashtu se ka komunikim të mirë me palën amerikane në negociatat me Rusinë.

Zelensky: Putini s’i ka arritur qëllimet. Nuk e ka thyer Ukrainën

Photo: Associated Press

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka thënë se Vladimir Putini i Rusisë ka dështuar që ta thyejë Ukrainën kur e ka nisur pushtimin katër vjet më parë.

“Sot bëhen fiks katër vjet qëkur Putini e nisi shtytjen e tij treditëshe për ta marrë Kievin”, ka shkruar ai në një mesazh në Telegram. “Dhe kjo do të thotë shumë për rezistencën tonë, për mënyrën se si Ukraina ka luftuar gjatë gjithë kësaj kohe”.

Zelensky ka thënë se prapa këtyre fjalëve “qëndrojnë miliona njerëz, guxim, punë e pareshtur, këmbëngulje e rruga e gjatë që Ukraina e ka bërë që prej 24 shkurtit 2022”.

“Duke kthyer kohën pas në fillim të sulmit dhe duke reflektuar mbi të sot, ne kemi të drejtë të themi: Ne e kemi mbrojtur pavarësinë tonë, nuk e kemi dorëzuar shtetësinë. Putini s’ia ka arritur qëllimet. Ai nuk i ka thyer ukrainasit. Ai nuk e ka fituar këtë luftë”, ka shtuar Zelensky.