Zbulimet për Epstein godasin fort Evropën, pasojat në SHBA janë më të zbehta

Zbulimet e reja nga dosjet e Jeffrey Epsteinit kanë tronditur thellë elitën politike dhe shoqërore të Evropës, duke rrëzuar figura të larta dhe duke hapur hetime penale e politike në disa vende. Ndërsa në Evropë pasojat kanë qenë të menjëhershme dhe të ashpra, reagimi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbetet dukshëm më i përmbajtur. Dokumentet zbulojnë një rrjet të gjerë marrëdhëniesh mes Epsteinit dhe njerëzve më të pushtetshëm të politikës, diplomacisë dhe monarkive evropiane.

Një princ, një ambasador, diplomatë të lartë dhe politikanë të fuqishëm. Të gjithë të rrëzuar nga dosjet e Jeffrey Epsteinit. Dhe pothuajse të gjithë në Evropë, jo në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Sasia e madhe e dokumenteve për Epstein, të publikuara nga Departamenti Amerikan i Drejtësisë, ka shkaktuar tronditje të forta në elitën politike, ekonomike dhe shoqërore të Evropës - duke dominuar titujt kryesorë, shkatërruar karriera dhe duke nxitur hetime politike dhe penale.

Ish-ambasadori britanik në Washington, Peter Mandelson, u shkarkua dhe mund të përballet me burgim. Kryeministri britanik, Keir Starmer, po përballet me një krizë udhëheqjeje për shkak të emërimit të Mandelsonit. Figura të larta kanë rënë edhe në Norvegji, Suedi dhe Sllovaki. Ndërkohë, edhe para publikimit të dokumenteve më të fundit, Andrew Mountbatten-Windsor, vëllai i Mbretit Charles III, humbi titujt, nderimet dhe rezidencën e financuar nga taksapaguesit.

Përveç ish-princit Andrew, asnjë prej tyre nuk përballet me akuza për abuzim seksual. Ata janë rrëzuar për shkak të marrëdhënieve miqësore me Epsteinin edhe pasi ai ishte dënuar për abuzim seksual.

“Epstein mblidhte njerëz të fuqishëm, njësoj si dikush që mbledh pikë bonus nga udhëtimet, sa më shumë, aq më mirë për të”, tha Mark Stephens, specialist i së drejtës ndërkombëtare dhe të drejtave të njeriut në Londër. “Por tani ‘faturat e udhëtimeve’ janë publike, dhe disa do të donin të kishin udhëtuar më pak”.

Dokumentet u publikuan pasi çështja Epstein u shndërrua në një krizë për administratën e presidentit Donald Trump dhe çoi në një përpjekje të rrallë dypartiake për ta detyruar qeverinë të hapte dosjet hetimore. Megjithatë, në SHBA, ky publikim nuk ka sjellë ende të njëjtin reagim të fortë publik ndaj bashkëpunëtorëve të Epsteinit.

Rob Ford, profesor i shkencave politike në Universitetin e Mançesterit, ka theksuar se në Britani, “nëse emri yt shfaqet në ato dosje, është menjëherë një histori e madhe”.

“Kjo më bën të mendoj se kemi një media më funksionale dhe një strukturë më të fortë llogaridhënieje. Ende ekziston një ndjenjë turpi në politikë, ku njerëzit thonë: ‘Kjo nuk është e pranueshme, kjo nuk bëhet’”, është shprehur ai.

Pasojat në Britani

Figura britanike të rrëzuara për shkak të lidhjeve me Epstein përfshijnë ish-princin Andrew, i cili pagoi miliona për të zgjidhur një padi nga një prej viktimave të Epstein dhe po përballet me presion për të dëshmuar në SHBA - si dhe ish-bashkëshorten e tij, Sarah Ferguson, qendra e bamirësisë e së cilës u mbyll javën që shkoi.

Ashtu si të tjerët, politikani veteran Mandelson për vite me radhë e minimizoi marrëdhënien e tij me Epstein, pavarësisht se në vitin 2003 e quante atë “miku im bezdisës”. Dokumentet e reja tregojnë se kontaktet vazhduan edhe për vite pas dënimit të Epsteinit në vitin 2008 për krime seksuale ndaj një të miture. Në një mesazh të korrikut 2009, Mandelson dukej se e përshkruante lirimin e Epsteinit nga burgu si “dita e çlirimit”.

Starmer e shkarkoi Mandelsonin në shtator pas zbulimeve të mëparshme për lidhjet e tij me Epsteinin. Tani policia britanike po heton nëse Mandelson ka kryer shkelje në ushtrimin e detyrës publike, duke i kaluar Epstein informacione të ndjeshme qeveritare.

Starmer ka kërkuar falje për viktimat e Epsteinit dhe është zotuar të publikojë dokumente që tregojnë se Mandelson ka gënjyer gjatë procesit të verifikimit për postin e ambasadorit. Megjithatë, kjo mund të mos mjaftojë për të ndalur deputetët e zemëruar që po përpiqen ta largojnë kryeministrin nga detyra për mungesë gjykimi.

Bashkëpunëtorët amerikanë

Ekspertët paralajmërojnë se Britania nuk duhet të vetëkënaqet për reagimin e saj të shpejtë ndaj çështjes Mandelson. SHBA-ja ka një histori më të mirë në deklasifikimin dhe publikimin e dokumenteve.

Megjithatë, Alex Thomas nga Instituti për Qeverisje thotë se “ka diçka te demokracia parlamentare”, ku kryeministri duhet të ruajë besimin e Parlamentit për të qëndruar në pushtet, “që ndihmon në nxitjen e llogaridhënies”.

Disa amerikanë të njohur kanë pasur pasoja për lidhjet e tyre me Epstein. Më i spikaturi është ish-Sekretari i Thesarit, Larry Summers, i cili u pezullua nga pozitat akademike në Universitetin e Harvardit vitin e kaluar.

Brad Karp dha dorëheqjen javën e kaluar si kryetar i firmës së njohur ligjore Paul Weiss, pas zbulimeve në dokumentet e fundit. Liga Kombëtare e Futbollit Amerikan (NFL) njoftoi se do të hetojë marrëdhënien e Epstein me bashkëpronarin e New York Giants, Steve Tisch, i cili kishte shkëmbyer emaile të pahijshme me Epstein për takime të mundshme me gra të rritura.

Megjithatë, shumë bashkëpunëtorë të tjerë amerikanë të Epsteinit nuk janë përballur ende me ndëshkime serioze, përfshirë ish-strategun e Trumpit, Steve Bannon, Sekretarin e Tregtisë, Howard Lutnick, dhe miliarderin e teknologjisë Elon Musk. Ky i fundit ka pranuar se ka diskutuar për vizitë në ishullin privat të Epstein, por thotë se nuk ka shkuar kurrë atje.

Ish-presidenti Bill Clinton është detyruar nga republikanët të dëshmojë para Kongresit për miqësinë e tij me Epsteinin. Edhe Trump është përballur vazhdimisht me pyetje për lidhjet e tij me të. As Trump dhe as Clinton nuk janë akuzuar ndonjëherë për shkelje nga viktimat e Epsteinit.

Hetimet evropiane

Dosjet e Epstein zbulojnë rrjetin global të anëtarëve të familjeve mbretërore, udhëheqësve politikë, miliarderëve, bankierëve dhe akademikëve që financieri i pasur kishte ndërtuar rreth vetes.
Në mbarë Evropën, zyrtarë të lartë janë detyruar të japin dorëheqje ose janë përballur me masa disiplinore, pasi dokumentet e Epstein nxorën në pah marrëdhënie që rezultuan të ishin shumë më të thella sesa ishte ditur më parë.

Joanna Rubinstein, një zyrtare suedeze e OKB-së, dha dorëheqjen pasi u zbulua se kishte vizituar ishullin karaib të Epsteinit në vitin 2012. Miroslav Lajçak, këshilltar për sigurinë kombëtare i kryeministrit të Sllovakisë, u largua nga posti për shkak të komunikimeve të tij me Epstein, ku të dy diskutonin për vajza “të mrekullueshme”.

Letonia, Lituania dhe Polonia kanë nisur hetime të gjera zyrtare mbi dokumentet. Kryeministri polak, Donald Tusk, deklaroi se një ekip i posaçëm do të shqyrtojë dosjet për të identifikuar viktima të mundshme polake, si dhe çdo lidhje mes Epsteinit dhe shërbimeve sekrete ruse.

Epstein shfaqte interes të veçantë për politikën evropiane. Në një shkëmbim emailesh me miliarderin Peter Thiel, ai e quante votimin e Britanisë në vitin 2016 për t’u larguar nga Bashkimi Evropian “vetëm fillimin” dhe pjesë të një rikthimi drejt “tribalizmit”.

Gregoire Roos, drejtor i programit për Evropën në institutin kërkimor Chatham House, tha se dokumentet zbulojnë rrjetin “shumë të gjerë” të kontakteve të Epsteinit në Evropë, si dhe nivelin e qasjes që ai e kishte jo vetëm te njerëzit tashmë në pushtet, por edhe tek ata që ishin në rrugë drejt tij.

“Do të jetë interesante të shihet nëse, përmes kësaj korrespondence, ai ka pasur ndikim në hartimin e politikave”, tha Roos.

Zbulimet në Norvegji

Pak vende janë tronditur aq shumë nga zbulimet për Epstein sa Norvegjia, vend skandinav me më pak se 6 milionë banorë.

Njësia norvegjeze për krime ekonomike ka hapur një hetim për korrupsion ndaj ish-kryeministrit Thorbjorn Jagland - i cili më parë ka drejtuar edhe komitetin që ndan Çmimin Nobel për Paqen, për shkak të lidhjeve të tij me Epstein. Avokati i Jaglandit ka deklaruar se ai do të bashkëpunojë për hetimin.

Të përfshirë janë edhe diplomatë të njohur norvegjezë, çifti Terje Rod-Larsen dhe Mona Juul, figura kyç në përpjekjet për paqe izraelito-palestineze në vitet ‘90. Juul është pezulluar nga detyra si ambasadore e Norvegjisë në Jordani, pas zbulimeve që përfshijnë faktin se Epstein u kishte lënë fëmijëve të çiftit 10 milionë dollarë në testamentin e hartuar pak para se ai të vetëvritej në një burg të New Yorkut në vitin 2019.

Respekti i norvegjezëve për familjen mbretërore është tronditur gjithashtu nga detaje të reja mbi miqësinë e Epstein me princeshën e kurorës, Mette-Marit, e martuar me trashëgimtarin e fronit, princin Haakon. Dosjet përfshijnë shkëmbime mesazhesh me tone shakaje dhe emaile ku planifikoheshin vizita në pronat e Epstein, takime për zbardhjen e dhëmbëve dhe udhëtime për blerje.
Princesha kërkoi falje duke deklaruar: Kërkoj ndjesë ndaj të gjithëve që i kam zhgënjyer.