Franca mban zgjedhjet lokale, votimi shihet si një tregues për ato presidenciale

Franca ka filluar të dielën të votojë në rundin e parë të zgjedhjeve komunale, të cilat shihen si një provë vendimtare e disponimit politik para zgjedhjeve presidenciale të vitit të ardhshëm.

Vota për kryetarët e bashkive dhe këshilltarët në 35,000 fshatra, qyteza dhe qytete në të gjithë Francën është e përqendruar në çështjet lokale, duke përfshirë sigurinë, strehimin dhe mbledhjen e mbeturinave, dhe është shumë e ndryshme nga zgjedhjet kombëtare.

Por votimi me dy runde i mbajtur të dielave të njëpasnjëshme - veçanërisht votimi në qytete të mëdha, do të shqyrtohet për atë që mund të zbulojë rreth strategjisë dhe aleancave të partisë në peizazhin politik gjithnjë e më të fragmentuar të Francës para garës presidenciale të vitit 2027.

Dy mandatet e Emmanuel Macronit në detyrë përfundojnë vitin e ardhshëm dhe ka pasiguri se cilët kandidatë do të kandidojnë për presidencën e ekonomisë së dytë më të madhe të BE-së. 

Dy vjet pasi Macroni shpalli zgjedhje të parakohshme në vitin 2024, parlamenti mbetet i ndarë, pa shumicë absolute, midis të majtës, të djathtës ekstreme dhe qendrës.

Partia e ekstremit të djathtë kundër emigracionit Tubimi Kombëtar (RN) shihet si një nga pretendentët kryesorë në garën presidenciale, por tradicionalisht ka pasur vështirësi në nivel lokal dhe ka humbur këshilltarë në zgjedhjet e fundit komunale në vitin 2020.

RN-ja po përpiqet të mbajë qytetin më të madh që aktualisht drejton: Perpignan, me një popullsi prej rreth 121,000 banorësh pranë kufirit me Spanjën. Partia shpreson gjithashtu të fitojë edhe një qytet tjetër, me objektiva që përfshijnë Toulon në bregdetin jugor dhe Nimes në juglindje.

Një fitore e madhe e RN-së në një qytet të madh do t’i jepte mundësinë partisë të pretendonte se po fiton momentum politik. Ajo është sfiduesi kryesor i opozitës në Marseille, qyteti i dytë më i madh në Francë, i cili drejtohet nga një koalicion i majtë që nga viti 2020.

Në Nice, qyteti i pestë më i madh i Francës, Eric Ciotti – i cili u largua nga posti i liderit të partisë së djathtë tradicionale Les Republicains (LR) për t’u bashkuar me RN në vitin 2024 – shpreson të fitojë qytetin nga rivali i tij i ashpër dhe ish-aleati i djathtë, Christian Estrosi.

Rezultati i RN-së në disa qytete do të varet edhe nga fakti nëse partitë e majta do të formojnë një lloj aleance ose marrëveshjeje për të bllokuar ekstremin e djathtë mes rundit të parë dhe të dytë të zgjedhjeve.

Historikisht, qytetet e mëdha të France janë qeverisur ose nga grupe të qendrës së majtë, përfshirë socialistët, ose nga Les Republicains. 

Koalicione të udhëhequra nga të gjelbrit fituan disa qytete të rëndësishme në zgjedhjet komunale të vitit 2020, përfshirë Lyon, por tani janë nën presion ndërsa përpiqen të ruajnë këto fitore.

Fokusi kyç do të jetë beteja për kryebashkiakun e Parisit. Rachida Dati e së djathtës, e cila shërbeu si ministre e Kulturës nën Emmanuel Macronin, si dhe si ministre e Drejtësisë nën Nicolas Sarkozyn, po synon të marrë Parisin nga e majta, e cila ka qenë në pushtet për 25 vjet.

Dati ishte gruaja e parë me prejardhje nga Afrika e Veriut dhe myslimane që mbajti një post të rëndësishëm në qeverinë franceze dhe ka ripërcaktuar famën politike në Francë. 

Ajo është një nga kandidatet më të njohura që kandidon në zgjedhjet komunale. Në shtator, Dati do të dalë në gjyq në Paris për korrupsion dhe abuzim me pushtetin.

Dsti u akuzua për lobim për grupin e prodhimit të makinave Renault-Nissan kur ishte në Parlamentin Europian. Ajo ka mohuar të gjitha shkeljet.