Zyrtari francez i akuzuar për drogimin e më shumë se 100 grave

Prej vitesh, prokurorët akuzojnë Christian Negre, dikur një zyrtar i lartë shtetëror, se hidhte diuretikë në pijet e grave. Pavarësisht se pranoi një pjesë të akuzave në një intervistë për një gazetë franceze, ai ende nuk është përballur me gjyqin.

Një dekadë më parë, Marie-Helene Brice, një nënë e papunë me dy fëmijë të vegjël, mori një ftesë për intervistë pune nga Christian Negre, i cili në atë kohë ishte një funksionar i lartë shtetëror në lindje të Francës.

Sipas zonjës Brice, Negre sugjeroi që biseda të zhvillohej jashtë. Ndërsa po ecnin dhe bisedonin pranë një lumi aty afër, ajo ndjeu një nevojë për të urinuar “aq të papritur, aq therëse dhe aq të tmerrshme” sa nuk mundi ta kontrollonte”, tregoi ajo. Dhimbja, sipas kujtimit të saj, ishte e ngjashme me dhimbjet e lindjes.

“Edhe pasi e laga plotësisht fustanin, vazhdoja të kisha dhimbje në fshikëz dhe nevojë për të urinuar”, tha zonja Brice, tashmë 39 vjeçe. Ajo urinoi sërish, duke u fshehur pranë një muri të ulët, e hutuar nga ajo që po i ndodhte.

Dy vjet më vonë, policia i tregoi se po hetonte akuza sipas të cilave Negre, drejtor i burimeve njerëzore, kishte hedhur diuretikë në pijet që ua kishte ofruar më shumë se 100 grave gjatë intervistave të punës mes viteve 2009 dhe 2018. Këto substanca zakonisht përdoren për trajtimin e tensionit të lartë të gjakut dhe si efekt anësor shtojnë prodhimin e urinës.

Proceset ligjore që pasuan, dhe për të cilat ende nuk është zhvilluar një proces gjyqësor, kanë tërhequr vëmendje të re në një vend që ende po përballet me tronditjen e historisë së Gisele Pelicot, tashmë 73 vjeçe, e cila u drogua dhe u përdhunua nga ish-bashkëshorti i saj, Dominique Pelicot, si edhe nga dhjetëra burra të tjerë që ai kishte ftuar për ta abuzuar së bashku me të.

Mungesa e një vendimi gjyqësor ka shtuar shqetësimet e aktivistëve, të cilët besojnë se në Francë ekziston ende një shpërfillje shoqërore ndaj trajtimit të abuzimit me gratë. Gjithashtu, kjo çështje ka rikthyer dyshimet e kahershme se sistemi francez i drejtësisë nuk është i përgatitur për t’u përballur me raste të tilla abuzimi, sidomos kur ato ndodhin në përmasa të mëdha.

Neglizhenca e shtetit

Përveç një hetimi më të gjerë penal që përfshin qindra gra, të paktën 10 prej tyre kanë paditur shtetin francez, duke pretenduar se institucionet për një kohë të gjatë nuk arritën të zbulojnë abuzimin sistematik me pushtetin nga një zyrtar i lartë. Në disa prej këtyre rasteve, gjykatat ende nuk kanë dhënë vendim; në raste të tjera, ato e kanë liruar shtetin nga përgjegjësia, por njëkohësisht kanë vendosur që gratë kishin të drejtë të kompensoheshin.

“Në çështjen e Negret ka probleme në çdo nivel”, tha Sandrine Josso, deputete franceze që e ka kthyer luftën kundër “nënshtrimit kimik” - akti i drogimit të dikujt pa vullnetin e tij, në një kauzë kombëtare, pasi edhe vetë ishte droguar nga një koleg deputet.

“Ne vazhdojmë të jemi thellësisht të zhytur në një kulturë përdhunimi”, tha Josso.

Në një intervistë të vitit 2019 për një gazetë kombëtare franceze, Negre pranoi se kishte droguar “10 ose 20” gra në Paris, por nuk specifikoi se për cilat gra bëhej fjalë dhe që prej asaj kohe nuk ka folur më publikisht. Përmes avokates së tij, Vanessa Stein, Negre refuzoi të komentonte për këtë artikull, pasi siç tha avokatja, hetimet policore ende vazhdojnë.

Në karrierën e tij si funksionar shtetëror, Negre iu bashkua Ministrisë franceze të Kulturës në vitin 2010. Fillimisht ai punoi si drejtor i burimeve njerëzore në selinë qendrore në Paris, ndërsa në vitin 2016 mori një tjetër post të lartë në degën lindore të Ministrisë.

Negre u denoncua për herë të parë tek autoritetet në vitin 2018, pasi u akuzua se kishte fotografuar fshehurazi këmbët e një gruaje poshtë tavolinës gjatë një takimi. Ai ishte aq i njohur për këtë sjellje sa kolegët e quanin “fotografi”, sipas dëshmive të paraqitura në gjykatë gjatë një padie kundër shtetit francez.

Sipas prokurorëve, policia më pas kontrolloi pajisjet elektronike të Negret dhe zbuloi diçka edhe më tronditëse: një tabelë me emrat e 181 grave që ai dukej se i kishte intervistuar dhe droguar.
Tabela, e quajtur “Experiments P”, përmbante detaje për çdo takim dhe për mënyrën sesi gratë kishin reaguar ndaj substancës, sipas grave që figuronin në listë dhe që thanë se policia u kishte lexuar pjesë nga përmbajtja e saj.

Shtatë gra i përshkruan takimet e tyre me të, ashtu si edhe dy prej avokatëve të tyre. Tre prej grave pranuan të flisnin vetëm në kushte anonimiteti, për të qenë më të lira në rrëfimin e një përvoje traumatike.

Disa prej grave thanë se ishin tashmë kolege të Negret kur ai iu afrua. Të tjera thanë se ishin kandidate të jashtme që kishin aplikuar për një vend pune.

Të tjera treguan se kishin pranuar ta takonin pasi ai i kishte kontaktuar papritur, ndonjëherë përmes LinkedIn-it, duke i ftuar për intervista për vende pune që në disa raste as nuk ekzistonin. Në të paktën një rast, një grua tha se ishte ftuar për një pozitë reale, por më vonë kuptoi se në të vërtetë nuk ishte marrë seriozisht në konsideratë për atë vend pune.

“Do të doja që dikush të më kishte ndalur më herët”

Sipas prokurorëve dhe dëshmive të grave, Negre zakonisht u ofronte aplikanteve çaj ose kafe të përzier me diuretikë, përpara se t’u sugjeronte që biseda të vazhdonte jashtë. Më pas, sipas grave, ai i merrte në shëtitje që zgjatnin me orë të tëra, larg çdo tualeti të qasshëm.

Anais de Vos, e cila u takua me Negre në vitin 2011 në Paris pasi kishte aplikuar për një vend pune si sekretare, tregoi se ishte përpjekur ta përmbante urinimin për aq kohë sa kishte mundur. Kur më në fund arriti në tualetin e një kafeneje, zonja de Vos, atëherë 28 vjeçe, tashmë ishte lagur. “Nuk jam ndier kurrë aq keq sa atë ditë”, tha ajo në një intervistë telefonike.

Shumica e grave thanë se kishin ndier të përziera dhe gjendje të rënduar për orë apo edhe ditë të tëra pas intervistave. Disa prej tyre treguan se kishin pësuar pasoja serioze në shëndetin fizik, përfshirë probleme afatgjata me urinimin.

Por pasojat nuk ishin vetëm fizike. Sylvie Delezenne, e cila ishte 35 vjeçe kur u takua me Negre në vitin 2015, nuk arriti më të gjente një punë tjetër. “Isha e traumatizuar”, tha ajo në një intervistë. “Me të vërtetë besoja se nuk vleja për asgjë, se isha e paaftë”.

Aurore Jeunot, e cila ishte 24 vjeçe kur u takua me Negre në vitin 2013, tha se humbi ndjenjat në stacionin e trenit gjatë kthimit për në shtëpi pas intervistës dhe mendoi se ky ishte reagimi i trupit të saj ndaj turpit që ndiente.

“Ia kisha kushtuar gjithë jetën time një karriere në Ministrinë e Kulturës ose në një muze të madh kombëtar; të gjitha studimet e mia kishin qenë të orientuara drejt kësaj”, tha ajo. “Por në fund, hoqa dorë”.

Në tetor të vitit 2018, Negre u pushua nga puna. Disa muaj më vonë, prokurorët ngritën zyrtarisht akuza ndaj tij për administrim të substancave të dëmshme, ushtrim dhune nga një zyrtar publik, shkelje të privatësisë dhe sulm seksual, për veprime që sipas tyre ishin kryer mes viteve 2009 dhe 2018.

Kur u kontaktua për koment nga gazeta franceze Liberation në vitin 2019, ai bëri një pranim të pjesshëm, duke pranuar se kishte bërë disa fotografi dhe kishte administruar substanca ndaj “10 ose 20” grave. “Do të doja që dikush të më kishte ndalur më herët”, tha ai. “Ishte diçka kompulsive, por nuk kisha ndërmend t’i helmoja këto gra”.

Deri në atë kohë, disa gra emrat e të cilave nuk figuronin në tabelën e zbuluar nga policia kishin mësuar për çështjen përmes mediave.

Ato kontaktuan Fondation des Femmes (Fondacioni i Grave), organizatë jofitimprurëse, e cila u vuri në dispozicion një grup avokatësh për t’i ndihmuar në ndjekjen e procedurave ligjore.

Por për vite me radhë ndodhi shumë pak. Të paktën 10 gra ngritën padi kundër Ministrisë së Kulturës.
Një gjykatë administrative vendosi që shtatë gra duhet të merrnin kompensim financiar, por njëkohësisht deklaroi se ministria nuk ishte fajtore për dështim në mbrojtjen e tyre, sipas dokumenteve gjyqësore dhe një avokati të përfshirë në çështje. Një gjykatë në Paris pritet të shqyrtojë në qershor rastet e të paktën tre grave të tjera.

Ndërkohë, në çështjen penale të veçantë, prokurorët ende nuk e kanë përfunduar hetimin dhe gjykata ende nuk ka vendosur nëse Negre duhet të dalë në gjyq.

Në korrik të vitit të kaluar, “Fondation des Femmes” kritikoi në një deklaratë “ngadalësinë e padurueshme” të sistemit të drejtësisë, duke thënë se ai ishte “i paaftë për të trajtuar një çështje të këtyre përmasave”.

Laure Beccuau, prokurorja që drejton hetimin, nuk iu përgjigj kërkesave për koment. Në një deklaratë publike në shkurt, zyra e saj tha se po bashkëpunonte me disa agjenci të zbatimit të ligjit me qëllim mbylljen e çështjes deri në fund të vitit. Deri tani, hetuesit kanë identifikuar 248 viktima të mundshme dhe 180 prej tyre janë bërë zyrtarisht pjesë e procesit.

Zemërimi dhe frustrimi i akuzueseve u shtua edhe më shumë kur, në tetor, një gazetë franceze zbuloi se Negre kishte vazhduar të punonte nën një identitet tjetër, duke dhënë mësim për burime njerëzore në universitete dhe duke punuar si konsulent në një rajon tjetër të Francës.

Edhe pse çështja penale ende nuk ka mbërritur në gjykatë, ajo ka filluar të marrë më shumë vëmendje në debatin publik. Në vitin 2019, një gazetë franceze e quajti çështjen “histori nga e cila mund të urinohesh nga shoku”. Por vetëm vitin e kaluar dukej se ajo po merrej seriozisht.

Deputetja Josso ftoi rreth 40 gra të përfshira në këtë çështje që të rrëfenin historinë e tyre në tetor në Parlamentin francez. Sipas saj, ishte hera e parë që ndonjëra prej tyre dëgjohej në një mjedis institucional.

Më pas, disa prej paditëseve nisën të jepnin intervista për media të njohura dhe të publikonin rrëfimet e tyre në rrjetet sociale. Disa prej tyre thanë se ishin ndier më të guximshme pas çështjes Pelicot dhe pas rrëzimit të stereotipeve që lidhen me dhunën seksuale dhe nënshtrimin kimik.

“Falë Gisele Pelicot”, tha Jeunot në një video në rrjetet sociale që u shpërnda gjerësisht, “nuk kam më turp”.